Bệnh suy giãn tĩnh mạch chân là gì?

Suy giãn tĩnh mạch chân hay còn gọi là bệnh suy giãn tĩnh mạch là một bệnh lý liên quan đến hệ thống tĩnh mạch chân không hoạt động đúng cách. Điều này xảy ra khi van trong các tĩnh mạch chân, nơi có nhiệm vụ đẩy máu trở về tim, không còn hoạt động hiệu quả, dẫn đến sự lưu thông máu không đủ và máu tích tụ trong chân.

Bài viết dưới đây, Phòng khám Health Center xin giải đáp thắc mắc của nhiều người về suy giãn tĩnh mạch chân là bệnh gì? Xin mời các bạn cùng theo dõi chi tiết!

Suy giãn tĩnh mạch chân là bệnh gì?

Suy gian tinh mach chan la gi?
Suy giãn tĩnh mạch chân là gì?

Suy giãn tĩnh mạch chân hay suy giãn tĩnh mạch chi dưới là tình trạng khi máu ở hệ thống tĩnh mạch không trở về tim như thông thường, mà ứ lại ở chân. Điều này tạo áp lực thủy tĩnh tăng trong tĩnh mạch, làm cho chúng giãn ra. Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, bệnh có thể tiến triển, làm giảm dòng máu trong các tĩnh mạch nuôi chân.

Hậu quả của bệnh này là cảm giác chân nặng, đau mỏi, phù chân, tê liệt, cảm giác như có sâu bò hay chuột rút ban đêm… Ở trường hợp nặng, sự suy giảm tưới máu có thể dẫn đến các vấn đề như chàm da, loét chân không lành… Điều này khiến việc điều trị trở nên khó khăn và kéo dài. Suy giãn tĩnh mạch ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng gần đây.

Nguyên nhân gây ra suy giãn tĩnh mạch chân

Trong cơ thể, dòng máu từ chân trở về tim thông qua tĩnh mạch được duy trì theo một hướng từ dưới lên, chống lại sức hút của trọng lực khi đứng đứng. Điều này được đảm bảo bởi hệ thống van tĩnh mạch, sự co bóp từ hoạt động tim, cơ bắp ngực và áp lực từ cơ chân.

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến cơ chế duy trì dòng máu một chiều này. Chẳng hạn như đứng lâu, áp lực tĩnh mạch ở vùng chậu, ít hoạt động cơ bắp chân… khiến van tĩnh mạch không còn hoạt động hiệu quả.

Điều này dẫn đến việc van mất khả năng hoạt động, gây ra dòng máu trào ngược qua van theo hướng không mong muốn, tạo áp lực lớn trong tĩnh mạch và làm giãn ra các tĩnh mạch lớn và nhỏ.

Suy van tĩnh mạch có thể xảy ra ở từng phần của chân hoặc toàn bộ chân. Thống kê cho thấy khoảng 73% phụ nữ và 56% đàn ông trưởng thành bị suy tĩnh mạch chân. Phụ nữ có tỷ lệ cao hơn, một số nguyên nhân của suy giãn tĩnh mạch chân bao gồm ảnh hưởng từ nội tiết tố nữ và thai kỳ, tạo áp lực đặt biệt lên tĩnh mạch.

Các ngành nghề như bán hàng, thợ dệt, may, chế biến thủy sản, giáo viên… đòi hỏi đứng lâu thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn. Bên cạnh đó, người béo phì, ít vận động hoặc làm việc mang vác nặng cũng dễ bị suy tĩnh mạch.

Dấu hiệu nhận biết của bệnh giãn tĩnh chi dưới

Ở giai đoạn đầu, triệu chứng của bệnh thường không rõ ràng và thoáng qua. Người bệnh có thể cảm thấy chân nặng, thấy giày dép chật hơn bình thường. Trong các trường hợp nghiêm trọng hơn, họ có thể trải qua cảm giác mỏi mệt ở chân, phù nhẹ khi đứng hoặc ngồi lâu, cảm giác như bị châm chích, rát rát ở vùng cẳng chân, đặc biệt là vào ban đêm.

Họ cũng có thể nhìn thấy các mạch máu nhỏ trên da dưới dạng mạng nhện (spider veins) hoặc các mạch lớn hơn và sâu hơn, tạo thành một loại mạng lưới ở lớp da sâu hơn. Các biểu hiện này có thể lành tính và biến mất khi người bệnh nghỉ ngơi, khi các tĩnh mạch chưa giãn nhiều, và đôi khi không thường xuyên, điều này có thể khiến họ ít chú ý và dễ bỏ qua.

Trong quá trình tiến triển, chân người bệnh bắt đầu xuất hiện phù ở mắt cá hoặc bàn chân. Vùng cẳng chân có thể thay đổi màu sắc của da, là biểu hiện của loạn dưỡng do máu tĩnh mạch ứ lâu ngày. Các tĩnh mạch căng và giãn ra gây cảm giác đau nhức ở chân, máu có thể thoát ra khỏi mạch và gây phù chân.

Điều này không biến mất khi người bệnh nghỉ ngơi. Ở các trường hợp nghiêm trọng, họ có thể thấy các đoạn tĩnh mạch nổi rõ trên da thường xuyên, cũng như các vùng da bị tổn thương và xuất hiện các vết bầm trên da.

Khi giãn tĩnh mạch đi vào giai đoạn biến chứng, các tĩnh mạch nông có thể giãn to thành búi, gặp vấn đề viêm nhiễm và hình thành huyết khối bên trong. Khi kết hợp với tình trạng loét do sự thiếu dưỡng, có thể tạo ra các vết loét, nhiễm trùng và những vấn đề nghiêm trọng hơn trên da.

Giai đoạn tiến triển của bệnh suy giãn tĩnh mạch chân

Giai đoạn tiến triển của suy giãn tĩnh mạch ở chi dưới thường được phân loại theo hệ thống CAEP, chia thành các mức độ từ C1 đến C6:

  • C1: Biểu hiện bề mặt là giãn tĩnh mạch nhỏ, thường xuất hiện dưới dạng mạng nhện hoặc lưới trên da.
  • C2: Giãn tĩnh mạch lớn hơn dưới da, có đường kính lớn hơn 3mm.
  • C3: Phù xuất hiện, thường là ở các vùng như mắt cá hoặc bàn chân.
  • C4: Biến đổi cấu trúc da và mô dưới da, có thể là dạng chàm.
  • C5: Loét có khả năng lành, tức là các vết loét có thể chữa lành và không gây ra các vấn đề nghiêm trọng.
  • C6: Loét không có khả năng lành, tức là các vết loét không chữa lành và tiếp tục gây ra các vấn đề sức khỏe.

Biến chứng liên quan đến suy giãn tĩnh mạch chân

Đánh giá và quản lý các biến chứng liên quan nhằm xác định giãn tĩnh mạch chân có nguy hiểm không? Đây là một phần quan trọng trong quá trình điều trị bệnh. Dưới đây là một số biến chứng thường gặp và cách đánh giá và quản lý chúng:

Đau và khó chịu

Đau và khó chịu là triệu chứng phổ biến của suy giãn tĩnh mạch chân. Để đánh giá và quản lý triệu chứng này, bác sĩ sẽ hỏi bệnh nhân về mức độ đau, tần suất, và các yếu tố gây ra đau. Các biện pháp quản lý có thể bao gồm sử dụng thuốc giảm đau, áp dụng lạnh hoặc nóng, và tập luyện để cải thiện tuần hoàn máu.

Sưng chân

Sưng chân là một biến chứng thường gặp khi máu bị dồn lại trong các tĩnh mạch chân. Để đánh giá và quản lý sưng chân, bác sĩ sẽ xem xét mức độ sưng, vị trí, và các triệu chứng kèm theo. Bác sĩ có thể khuyên bệnh nhân nâng chân lên khi nghỉ ngơi, sử dụng ống chân tĩnh mạch, và thực hiện các bài tập giúp cải thiện lưu thông máu.

Động mạch chân

Đôi khi, suy giãn tĩnh mạch chân có thể đi kèm với vấn đề động mạch chân, gây ra triệu chứng như đau khi đi bộ, mỏi chân, hay đau bàn chân. Bác sĩ có thể đo áp lực máu và sử dụng các xét nghiệm hình ảnh (như siêu âm Doppler) để đánh giá tuần hoàn máu và tình trạng động mạch chân.

Thấp điểm sôi

Thấp điểm sôi (venous stasis ulcers) là tổn thương da do lưu thông máu kém ở chân, dẫn đến việc không điều trị kịp thời có thể dẫn đến việc nhiễm trùng và tổn thương nặng hơn. Quản lý thấp điểm sôi bao gồm làm sạch và băng bó các vết thương, sử dụng thuốc và bôi trị vết thương, và tăng cường chăm sóc da chân.

Các vấn đề da liễu khác

Suy giãn tĩnh mạch chân có thể gây ra các vấn đề da liễu khác nhau như viêm da, nổi mủ, và phù da. Đánh giá và quản lý các vấn đề da liễu này có thể bao gồm việc sử dụng thuốc chống viêm và thuốc trị da, và chăm sóc da đúng cách.

Hình thành khối máu (thrombosis)

Suất hiện các khối máu trong tĩnh mạch (venous thrombosis) có thể là một biến chứng nghiêm trọng của suy giãn tĩnh mạch chân. Để đánh giá và quản lý việc này, bác sĩ có thể sử dụng xét nghiệm huyết thanh và siêu âm Doppler để xác định sự hiện diện của khối máu. Quản lý thrombosis bao gồm sử dụng thuốc chống đông và thuốc kháng vi khuẩn nếu cần thiết.

Chẩn đoán bệnh giãn tĩnh mạch chi dưới

Để chẩn đoán suy giãn tĩnh mạch ở chi dưới, quá trình khám lâm sàng và các công cụ hỗ trợ chẩn đoán thường được sử dụng:

Khám lâm sàng

Bác sĩ có thể chẩn đoán suy giãn tĩnh mạch thông qua việc tìm hiểu về yếu tố nguy cơ và các triệu chứng của người bệnh. Trong trường hợp mô dưới da mỏng, tĩnh mạch giãn ra có thể được nhìn thấy hoặc sờ thấy, đồng thời tĩnh mạch có thể căng nhanh khi người bệnh chuyển từ tư thế nằm sang đứng.

Siêu âm Doppler mạch máu

Siêu âm Doppler mạch máu giúp xác định chẩn đoán bằng cách ghi nhận dòng máu trào ngược qua van tĩnh mạch. Nó đo thời gian kéo dài của dòng máu trào ngược, thường là >0.5 giây ở tĩnh mạch hiển và tĩnh mạch sâu ở cẳng chân, hoặc >0.1 giây ở tĩnh mạch đùi khoeo.

Siêu âm cũng có thể xác định tổn thương của van tĩnh mạch hiển lớn, hiển bé, tĩnh mạch sâu và các van tĩnh mạch xuyên, từ đó giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Phương pháp điều trị bệnh giãn tĩnh mạch chân

Phương pháp và điều trị hiện đại cho suy giãn tĩnh mạch chân bao gồm một số kỹ thuật và liệu pháp sau:

Phuong phap tiem tinh mach xo
Phương pháp tiêm tĩnh mạch xơ

Điều trị nội khoa

Điều trị nội khoa cho suy giãn tĩnh mạch chân thường bao gồm sử dụng các loại thuốc điều trị suy giãn tĩnh mạch chân như daflon, ginko biloba, rutin C để tăng cường độ vững bền của thành tĩnh mạch. Những loại thuốc này có thể giúp cải thiện triệu chứng và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh. Tuy nhiên, chúng thường chỉ có hiệu quả trong giai đoạn đầu của bệnh và hỗ trợ ổn định sau khi áp dụng các liệu pháp như điều trị laser hoặc sóng cao tần nội tĩnh mạch.

Ngoài ra, vật lý trị liệu với việc sử dụng túi hơi để tạo áp lực ép ngắt quãng theo tầng kết hợp với việc tập vận động cơ cẳng chân có thể giúp cải thiện lưu thông tĩnh mạch. Điều này giúp tăng cường sự vững bền của thành mạch và có thể cải thiện cả triệu chứng lẫn tình trạng bệnh của người bệnh.

May nen dieu tri suy gian tinh mach

Máy nén điều trị suy giãn tĩnh mạchLoại bỏ các tĩnh mạch nông có vấn đề

Suy giãn tĩnh mạch nông ở mức độ từ C2 đến C6, theo phân loại mô tả trước đó, có chỉ định sử dụng phẫu thuật hoặc các phương pháp nội mạch như laser hay sóng cao tần để loại bỏ tĩnh mạch nông bị bệnh.

Điều trị ngoại khoa

Phẫu thuật Stripping là phương pháp lột bỏ các tĩnh mạch nông bị giãn bằng dụng cụ chuyên dụng được luồn vào trong lòng mạch. Đây là một phương pháp điều trị chiến lược, với tỷ lệ tái phát thấp nhất. Trước đây, trước những năm 2000, phẫu thuật Stripping là kỹ thuật chính để điều trị suy giãn tĩnh mạch chi dưới.

Tuy nhiên, trong hơn 10 năm gần đây, việc áp dụng kỹ thuật laser và sóng cao tần nội tĩnh mạch đã mang lại những kết quả rất tích cực. Ngày nay, với sự tiến bộ của kỹ thuật laser và sóng cao tần nội tĩnh mạch, phẫu thuật Stripping đã được thay thế gần như hoàn toàn.

CHIVA là viết tắt của “Cure conservatrice et Hemodynamique de L’Insuffisance Veineuse en Ambulatoire”, đây là một phẫu thuật nhỏ được thực hiện với gây tê tại chỗ. Phương pháp này chỉ cắt bỏ van bị tổn thương và lấy bỏ tĩnh mạch bàng hệ.

Mục tiêu của CHIVA là bảo tồn tĩnh mạch hiển, giữ nó là mạch máu ghép cho các phẫu thuật khác liên quan đến mạch máu như bắc cầu động mạch vành, bắc cầu động mạch chi dưới… Để thực hiện CHIVA hiệu quả, bác sĩ sẽ sử dụng siêu âm để đánh dấu chính xác vị trí của van tĩnh mạch bị tổn thương và tĩnh mạch bàng hệ

Laser hay sóng cao tần RFA nội mạch

Các tĩnh mạch nông, bất kể lớn hay bé, được xác định chỉ khi có tổn thương được xác định thông qua siêu âm. Bác sĩ sẽ sử dụng dây dẫn đặc biệt để luồn vào lòng tĩnh mạch bị suy giãn năng lượng laser hoặc sóng cao tần (Radio Frequency).

Quá trình luồn dây này sẽ được hướng dẫn bằng siêu âm. Khi xác định đầu dây đúng vị trí cần điều trị, năng lượng nhiệt tạo ra ở đầu dây sẽ gây phản ứng làm xơ nội mạc, làm cho thành mạch thu nhỏ lại, và gây teo dính lòng tĩnh mạch. Dây dẫn sẽ được kéo lùi từng khoảng 1cm trong quá trình phát năng lượng, cho đến khi hoàn toàn rút ra khỏi tĩnh mạch.

Biện pháp chăm sóc bệnh nhân suy giãn tĩnh mạch chi dưới tại nhà

massage nhe nhang cho chan va ban chan
Massage nhẹ nhàng cho chân và bàn chân

Sau khi phẫu thuật hoặc thủ thuật, bệnh nhân cần sử dụng băng thun hoặc vớ tĩnh mạch ngay từ ngày đầu tiên và khi đứng dậy, di chuyển trong những ngày tiếp theo. Việc tiếp tục sử dụng vớ tĩnh mạch được khuyến nghị trong khoảng 10 ngày đến 2 tuần để tránh tình trạng phù chân.

Bệnh nhân cần phải được tái khám, kiểm tra siêu âm sau 1 tháng, 6 tháng và sau đó mỗi 1-2 năm để theo dõi tình trạng của tĩnh mạch và đánh giá kết quả sau phẫu thuật.

Các cách trị suy giãn tĩnh mạch chân tại nhà như tránh ngồi hoặc đứng lâu tại chỗ, thường xuyên tập vận động cơ cẳng chân, và việc tiếp tục sử dụng vớ tĩnh mạch (tất áp lực) vẫn được bác sĩ khuyến cáo thực hiện để giữ cho tình trạng tĩnh mạch ổn định và ngăn ngừa sự tái phát của bệnh.

Trên đây là những kiến thức về suy giãn tĩnh mạch chân mà Phòng khám Health Center cung cấp. Các bạn có thể thăm khám trực tiếp tại Quảng Bình thông qua địa chỉ

  • Trụ sở chính: Thôn Vĩnh Phú Quảng Hòa TX Ba Đồn
  • Hoặc đặt lịch thông qua số điện thoại: 084.502.9815.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *