Tổng quan hội chứng tiền kinh nguyệt PMS (Premenstrual Syndrome)

Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS (Premenstrual Syndrome) đem đến nhiều dấu hiệu và biểu hiện khác nhau, như thay đổi tâm trạng, đau ngực, thèm ăn, mệt mỏi, khó chịu và trầm cảm. Có ước tính rằng 3 trong số 4 phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt đã trải qua ít nhất một số triệu chứng của PMS.

Những triệu chứng này thường theo chu kỳ và có thể được dự đoán. Mức độ của thay đổi cả về thể chất lẫn tinh thần khi mắc PMS có thể dao động từ nhẹ đến nặng.

May mắn là, bạn không cần phải để những vấn đề này chi phối cuộc sống của mình. Điều trị và thay đổi lối sống có thể giúp bạn kiểm soát hoặc giảm nhẹ các triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt.

Bài viết dưới đây, Phòng khám Health Center xin giải đáp thắc mắc của nhiều người về Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS (Premenstrual Syndrome) là gì? Xin mời các bạn cùng theo dõi chi tiết!

Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS (Premenstrual Syndrome) là gì?

Hoi chung tien kinh nguyet PMS (Premenstrual Syndrome) la gi?
Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS (Premenstrual Syndrome) là gì?

Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS (Premenstrual Syndrome) là một tình trạng có thể gây ra các biểu hiện tâm lý và thể chất trong giai đoạn trước kỳ kinh nguyệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Các triệu chứng này thường biến mất sau vài ngày từ khi bắt đầu chu kỳ kinh.

Gần một nửa phụ nữ ở độ tuổi sinh sản trên khắp thế giới gặp phải PMS, trong đó có khoảng 20% trải qua các triệu chứng nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày của họ, còn lại có mức độ từ nhẹ đến trung bình.

Các triệu chứng của PMS rất đa dạng, từ thay đổi khẩu vị đến đau bụng, đau lưng, nhức đầu, đau ngực, lo âu, tức giận, mệt mỏi và thay đổi tâm trạng.

Rối loạn khó chịu tiền kinh nguyệt (PMDD) là một dạng nghiêm trọng hơn được xem xét là một rối loạn tâm thần theo DSM-5. Có nhiều phương pháp điều trị từ không dùng thuốc đến sử dụng thuốc để làm giảm các triệu chứng này.

Đối với triệu chứng nhẹ, các phương pháp không dùng thuốc như hoạt động thể chất, chế độ dinh dưỡng, các sản phẩm thảo dược và hỗ trợ tâm lý thường được sử dụng, trong khi thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) thường được đề xuất cho các triệu chứng nặng hơn.

Sinh lý bệnh của hội chứng tiền kinh nguyệt

Sinh lý của hội chứng tiền kinh nguyệt là một mê cung phức tạp, vẫn còn nhiều khía cạnh chưa được hiểu rõ.

Có những suy đoán rằng PMS có thể bị ảnh hưởng bởi tác động của progesterone lên các chất dẫn truyền thần kinh như axit gamma-aminobutyric (GABA), opioid, serotonin và catecholamine. Sự thiếu hụt serotonin từ trước cùng với sự tăng cường nhạy cảm với progesterone có thể đóng vai trò trong việc gây ra rối loạn này.

Sự tăng nồng độ prolactin hoặc tăng cường tác động của prolactin, sự biến đổi chuyển hóa glucose, chức năng không bình thường của trục HPA (hạ đồi-tuyến yên-thượng thận), kháng insulin và thiếu hụt một số chất điện giải cũng được xem xét là những yếu tố đóng vai trò trong PMS.

Sự căng thẳng có thể làm tăng hoạt động của hệ thống giao cảm, dẫn đến việc co bóp tử cung gia tăng đáng kể và gây ra đau bụng kinh.

Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS có nguyên nhân là gì?

Nguyen nhan cua hoi chung tien kinh nguyet PMS
Nguyên nhân của Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS

Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) là một trạng thái có nguyên nhân chưa chắc chắn. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các triệu chứng PMS thường đồng thời với sự thay đổi của các hormone trong chu kỳ kinh nguyệt, dẫn đến sự mất cân đối nội tiết tố như dư thừa estrogen và thiếu hụt progesterone có thể đóng vai trò quan trọng.

Estrogen bao gồm các loại hormone như estrone, estradiol và estriol, trong đó estradiol có tác động mạnh nhất. Sự dao động của estrogen trong giai đoạn hoàng thể được liên kết với sự thay đổi tâm trạng của phụ nữ. Các nghiên cứu cũng cho thấy sự tăng của tiền chất serotonin trong một số giai đoạn cụ thể của chu kỳ kinh nguyệt, gợi ý rằng PMS có thể liên quan chặt chẽ đến sự điều chỉnh estrogen-serotonin.

Các nghiên cứu sinh học phân tử cũng chỉ ra rằng sự giảm estrogen có thể gây ra mất cân đối trong các chất hóa học như norepinephrine, acetylcholine, dopamine và serotonin, dẫn đến các triệu chứng như mất ngủ, mệt mỏi và trầm cảm, phổ biến trong PMS và PMDD.

Nghiên cứu từ Ai Cập đã chỉ ra mối liên hệ giữa PMS và việc tiêu thụ quá nhiều thức ăn có vị ngọt cũng như ăn đồ ăn vặt và cà phê. Điều này cho thấy rõ rằng các yếu tố lối sống và chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đáng kể đến PMS và PMDD. Một nghiên cứu tương tự trên các nữ sinh viên đại học đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ đồ ăn nhanh, đồ uống có đường, tập thể dục ít thường xuyên và chất lượng giấc ngủ kém có liên quan đến PMS.

Triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt PMS (Premenstrual Syndrome)

Trieu chung cua hoi chung tien kinh nguyet PMS
Triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt PMS

Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) có một loạt dấu hiệu và triệu chứng tiềm ẩn, nhưng phần lớn phụ nữ chỉ trải qua vài trong số này.

Triệu chứng về cảm xúc và hành vi bao gồm căng thẳng, tâm trạng buồn rầu, cảm xúc khóc, biến đổi tâm trạng và cảm giác tức giận, thay đổi về khẩu vị và thèm ăn, khó ngủ, tăng sự xa lánh xã hội, sự mất tập trung, và thay đổi ham muốn tình dục.

Các dấu hiệu và triệu chứng về thể xác bao gồm đau khớp hoặc cơ, đau đầu, mệt mỏi, tăng cân do giữ nước, cảm giác đầy bụng, đau vú, mụn trứng cá, táo bón hoặc tiêu chảy, và có thể không dung nạp rượu.

Mặc dù nhiều người có triệu chứng này nhưng chúng thường biến mất trong vòng bốn ngày sau khi chu kỳ kinh nguyệt bắt đầu.

Tuy nhiên, một số phụ nữ gặp phải một dạng PMS nghiêm trọng hơn, gọi là rối loạn tâm trạng tiền kinh nguyệt (PMDD). Các biểu hiện của PMDD bao gồm trầm cảm, biến đổi tâm trạng, tức giận, lo lắng, cảm giác choáng ngợp, khó tập trung, khó chịu và căng thẳng.

Chẩn đoán hội chứng tiền kinh nguyệt PMS

Để chẩn đoán hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS), không có xét nghiệm hay phát hiện vật lý cụ thể nào trong phòng thí nghiệm. Thay vào đó, bác sĩ thường dựa vào mô hình tiền kinh nguyệt để xác định PMS.

Bác sĩ có thể yêu cầu bạn ghi chép các triệu chứng PMS trong ít nhất hai chu kỳ kinh nguyệt để xây dựng mô hình này. Việc ghi lại ngày xuất hiện và biến mất của các triệu chứng, cùng với ngày bắt đầu và kết thúc chu kỳ kinh nguyệt, sẽ giúp họ đưa ra chẩn đoán chính xác hơn.

Có một số tình trạng khác có thể gây ra các triệu chứng tương tự PMS, như rối loạn tuyến giáp, trầm cảm, lo âu hoặc hội chứng mệt mỏi mãn tính. Bác sĩ của bạn có thể yêu cầu xét nghiệm để loại trừ những tình trạng này và đưa ra chẩn đoán chính xác hơn, chẳng hạn như xét nghiệm chức năng tuyến giáp hoặc xét nghiệm sàng lọc tâm trạng.

Điều trị hội chứng tiền kinh nguyệt PMS

Phuong phap dieu tri hoi chung tien kinh nguyet PMS
Phương pháp điều trị hội chứng tiền kinh nguyệt PMS

Để giảm các triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS), thay đổi lối sống có thể có tác động tích cực. Tuy nhiên, trong các trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê đơn một số loại thuốc điều trị.

  • Thuốc chống trầm cảm (SSRI): Các loại thuốc như fluoxetine (Prozac), paroxetine (Paxil, Pexeva), sertraline (Zoloft) và các loại khác có thể giúp giảm triệu chứng tâm trạng. Chúng thường được sử dụng hàng ngày hoặc trong một khoảng thời gian cụ thể trước chu kỳ kinh.
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): Ibuprofen (Advil, Motrin IB) hoặc naproxen (Aleve) có thể giúp giảm chuột rút và khó chịu trước hoặc khi bắt đầu chu kỳ kinh.
  • Thuốc lợi tiểu: Như Spironolactone (Aldactone) có thể giúp kiểm soát tăng cân, sưng tấy và đầy hơi do PMS bằng cách giúp cơ thể thải chất lỏng dư thừa qua thận.
  • Thuốc tránh thai nội tiết tố: Thuốc này ngăn chặn sự rụng trứng và có thể giúp giảm các triệu chứng PMS.

Mỗi phụ nữ có thể có phản ứng khác nhau với từng loại thuốc, vì vậy sự thành công của chúng trong việc giảm triệu chứng cũng sẽ khác nhau. Điều này thường cần thời gian và điều chỉnh đơn thuốc từ bác sĩ để tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả nhất.

Chăm sóc bệnh nhân hội chứng tiền kinh nguyệt PMS

Để kiểm soát hoặc giảm bớt triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt, bạn có thể thử những thay đổi sau đây trong lối sống và chế độ ăn uống:

Chế độ ăn uống

  • Ăn các bữa nhỏ hơn, thường xuyên hơn để giảm cảm giác đầy hơi và tránh cảm giác no quá nhiều.
  • Hạn chế muối và thực phẩm mặn để giảm sưng và giữ nước.
  • Ưu tiên thực phẩm giàu carbohydrate phức tạp như rau củ, hoa quả và ngũ cốc.
  • Cố gắng bổ sung canxi từ thực phẩm hoặc uống bổ sung canxi nếu cần thiết.

Tập thể dục

  • Thực hiện ít nhất 30 phút tập thể dục như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc các hoạt động khác hàng ngày. Tập thể dục có thể giúp cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm mệt mỏi, tâm trạng chán nản.

Giảm căng thẳng

  • Đảm bảo ngủ đủ giấc.
  • Thực hiện các bài tập thư giãn cơ bắp hoặc hít thở sâu để giảm đau đầu, lo lắng hoặc khó ngủ.
  • Thử yoga hoặc massage để thư giãn và giảm căng thẳng.

Ghi chép triệu chứng

  • Ghi lại triệu chứng để xác định các yếu tố kích hoạt và thời gian xuất hiện của chúng. Điều này giúp bạn áp dụng các chiến lược phù hợp để giảm bớt triệu chứng.

Các biện pháp điều trị hội chứng tiền kinh nguyệt PMS khác

Những biện pháp bổ sung và phương pháp tự nhiên đã được nghiên cứu để làm dịu các triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt, tuy nhiên, hiệu quả của chúng vẫn còn đang được đánh giá và không có đủ chứng cứ để khẳng định tính hiệu quả đáng kể:

Bổ sung vitamin

Canxi, magiê, vitamin Evitamin B6 được cho là có tác dụng làm dịu các triệu chứng PMS, nhưng các nghiên cứu chưa đủ để chứng minh hiệu quả này.

Thuốc thảo dược

Có người cho biết các loại thảo dược như bạch quả, gừng, chasteberry (Vitex agnus), dầu hoa anh thảo và St. John’s wort giúp giảm triệu chứng PMS. Tuy nhiên, không có đủ chứng cứ khoa học để xác nhận hiệu quả này, và việc sử dụng các sản phẩm thảo dược cần phải được thận trọng và thảo luận với bác sĩ vì chúng có thể gây tác dụng phụ hoặc tương tác với các loại thuốc khác.

Châm cứu

Một số phụ nữ báo cáo giảm triệu chứng sau khi được châm cứu. Tuy nhiên, hiệu quả của châm cứu vẫn đang được nghiên cứu và không có bằng chứng rõ ràng và đủ để chứng minh tính hiệu quả của nó trong điều trị PMS.

Tài liệu tham khảo

Trên đây là những kiến thức về Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS (Premenstrual Syndrome) là gì mà Phòng khám Health Center cung cấp. Các bạn có thể thăm khám trực tiếp tại Quảng Bình thông qua địa chỉ

  • Trụ sở chính: Thôn Vĩnh Phú Quảng Hòa TX Ba Đồn
  • Hoặc đặt lịch thông qua số điện thoại: 084.502.9815.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *